BEBEKTE GAZ
SANCILARI
Gaz sancıları olmasaydı;
bebekleri büyütmek, sanırım, çok daha kolay ve keyif verici
olurdu. Saatlerce süren, bitip bitip tekrar başlayan,
yırtınırcasına ağlayan bebeklerin bu durumuna dayanabilmek,
hele hele gencecik, deneyimsiz bir anne için çok zor olsa
gerektir. Ancak annelerin unutmaması gereken bir nokta da; bugüne
kadar gaz sancısı nedeniyle zarar görmüş bir bebeğin
görülmemiş olmasıdır. Burada hemen söylemem gerekir ki;
bebeklik dönemindeki ağlamaların hepsinin nedeni de gaz
sancıları değildir. Bunlar:
- Açlık
- Diş çıkarma
- Kulak ağrısı
- İshal
- Başka sebeplerle oluşan barsak
spazmları
- İdrar yolu enfeksiyonları
- Popo(anüs) çevresindeki yara ve
çatlaklar
- Pişik
- Pamukçuk
- Gizli veya belirgin fıtıklar
- Ağız ve dişeti sorunları
- Vücudun herhangi bir yerindeki
kırıklar
- Bazı sinirsel hastalıklara
eşlik eden ağlama tipleri... Bunları ayırt etmek için
mutlaka çocuk hekiminize danışmanız gereklidir.
Gaz sancıları; zarar verici
olmayan, belli bir süre ile sınırlı fizyolojik bir olay
olduğuna göre belirgin bir tedavisinin olması da beklenemez.
Bu durumda kesin tedavi etmekten çok gazı azaltıcı bir takım
önlemler ve davranış biçimleri içine girmemiz gerekmektedir:
- Öncelikle bebeğin gaz
sancısı dışındaki herhangi bir sebepten dolayı
ağlamadığını tespit etmemiz gereklidir. En çok
karıştığı durum olan AÇLIKtan ağlayıp
ağlamadığını saptamak kolaydır. Anne sütünü
verdiğinizde susuyorsa sebep açlıktır. Yok eğer
susmuyorsa her ağladığında inatla anne sütü veya
mama veriliyorsa, sırf bu yüzden gaz sancısı daha da
artabilir. Sık sık ve düzensiz beslenen çocukların
gaz sancıları daha da artabilir. Hele hele erken dönemde başlanan ek gıdalar bu
tabloyu iyice dramatikleştirir.
- Bebeklere şekerli su
verilmesi, emziklerin bala veya pekmeze batırılarak
verilmesi, çok erken aylarda nişastalı gıdalara
başlanması, meyva ve meyva sularının gereğinden çok
verilmesi veya meyvaların olgunlaşmamış olması da
gazı artırır.
- Gereğinden fazla su
içirilen veya tam tersi yeterince su verilmeyen
bebeklerde de gaz fazla olur.
- Uzun süre açıkta kalan
yiyecekler(özellikle süt ve sütlü yiyecekler), iyi
temizlenmemiş şişe-kaşık ve emzikler, uzun süre
kapağı kapatılmamış şuruplar(vitaminler,
antibiyotikler, ateş düşürücü-ağrı kesiciler) de
basit mikrobik kirlenmeler nedeniyle gaz yapabilirler.
- Altının uzun süre ıslak
bırakılması, bulunduğu ortamın aşırı sıcak veya
soğuk olması, uzun süre aynı konumda yatırılması
da gazı artırabilir.
- Bebeğin kundaklanması,
hareket kaabiliyetini sınırlayan kuşaklarla
sarılması da gazı artırabilir.
- Annenin beslenmesinin gaz
oluşumundaki rolü sanıldığı kadar belirgin
değildir.
- Anne ve babanın sakin,
hoşgörülü ve sevecen olması çok önemlidir.
GAZLI BEBEKTE NELER YAPILABİLİR?
- Anne ve babanın sakin
olması, bebeğe şefkatle ve güvenle yaklaşması
- Aşırı sıcak veya soğuk
ortam oluşturulmamalı
- Dar ve sıkıcı veya üst
üste giysiler giydirilmemeli
- Besinler hazırlanırken
hijyen(temizlik) kurallarına uyulmalı
- Bebekler hep aynı
pozisyonda yatırılmamalı, yan olarak veya karın
üstü yatırılmalı(karın üstü yatırılırken bir
kişinin bebeğin yanından ayrılmaması gerekiyor)
- Karnına ve ayaklarına
ılık bezler konulmalı
- Her beslenmeden sonra en az
yarım saat ve en az iki kere “Gark” edene kadar
gazı çıkartılmalı
- Bebeğe okşayarak ve
severek güzel sözler söylenmeli
- Sinirsiz olduğu bir zamanda
bebeğe uygun masaj yapılmalı
- Gereğinden fazla
emdirilmemeli, gereksiz yere ek besinler
verilmemeli
- Rezene çayı ve anason
verilebilir.
- Doktorunuza görünmeli ve
onun önerilerine uymalısınız.
Bu döküman Anadolu Tıp Merkezi Çocuk Bölümü tarafından tazırlanmıştır.Ticari olmayan amaçlarla çoğaltılabilir. Uz. Dr. Hayri Levent Yılmaz
